دلیل بازنشستگی اف-۴ فانتوم: از یت آسمان تا تبدیل شدن به پهپاد هدف

دلیل بازنشستگی اف-۴ فانتوم از یت آسمان تا تبدیل شدن به پهپاد هدف, جنگنده اف-۴ فانتوم، نماد قدرت هوایی دوران جنگ سرد، با سرعت فراصوت، تسلیحات سنگین و حضور در هر دو نیروی هوایی و دریایی ایالات متحده، دههها یت آسمان را در اختیار داشت. با وجود سابقه درخشان و شکستن چندین رکورد سرعت، این هواپیما در نهایت در دهه ۱۹۹۰ از خدمت فعال خارج شد. در این مقاله دلایل فنی و عملیاتی بازنشستگی این افسانه را بررسی میکنیم.

قدرت موتور و رکوردهای سرعت فانتوم اف-۴ فانتوم با دو موتور قدرتمند مجهز بود که به آن سرعت حداکثری نزدیک به ماخ ۲٫۲۳ (حدود ۲۳۷۰ کیلومتر در ساعت در ارتفاع ۴۰ هزار فوت) را میبخشید.

قصهای طراحی که در جنگ ویتنام آشکار شدند با وجود قدرت موتور، فانتوم در مانورهای هوایی در برابر جنگندههای چابکتری مانند میگ-۱۷ و میگ-۲۱ دچار ناپایداری میشد.

دید عقب خلبان محدود بود، دود موتورهای به راحتی قابل رصد بود و سیستمهای هیدرولیک در برابر آتش ضدهوایی بسیار آسیبپذیر بودند. این عوامل باعث شدند فانتومها بیش از هر تهدید هوایی دیگر، قربانی آتش زمینی شوند و ضرایب زیان بالا در جنگ ویتنام ثبت گردد. پایان خدمت رسمی و نقشهای ثانویه آخرین واحد فانتوم (مدل ) در اکتبر ۱۹۷۹ تحویل داده شد.

گی رسمی در سال ۱۹۹۷ پایان فصل اول زندگی این هواپیما بود، اما نه پایان ماجرای آن.

حیات جدید به عنوان پهپادهای هدف بسیاری از فانتومهای بازنشسته به پهپادهای کنترل از راه دور تبدیل شدند تا در تمرینات موشکی و تست سیستمهای تسلیحاتی جدید به عنوان اهداف واقعی مورد استفاده قرار گیرند. این کار عمر عملیاتی هواپیماها را سالها افزایش داد. جایگزینان مدرن و حضور جهانی نیروی دریایی آمریکا اف-۱۴ تامکت و اف/ا-۱۸ هورنت را جایگزین فانتوم کرد، در حالی که نیروی هوایی به سمت اف-۱۵ استرایک ایگل و اف-۱۶ فایتینگ فالکن رفت.

با این حال، بر اساس گزارش در سال ۲۰۲۴، همچنان حدود ۱۶۷ فروند اف-۴ در نیروی هوایی کشورهایی نظیر ایران، ترکیه، یونان و کره جنوبی در خدمت فعال هستند.