شگفتی علمی: مهاجرتی هزار کیلومتری شبپرههای بوگونگ با هدایت ستارگان

شگفتی علمی مهاجرتی هزار کیلومتری شبپرههای بوگونگ با هدایت ستارگان, تحقیقات جدید نشان داده است که شبپرههای بوگونگ در استرالیا، تنها حشرههای شناختهشدهای هستند که برای مسیریابی در طول مهاجرتهای طولانی، از ستارگان به عنوان یک قطبنما طبیعی بهره میبرند. این کشف بیسابقه توسط محققان مؤسسه فرانسیس کریک و دانشگاه لوند انجام شده و در مجله معتبر نیچر منتشر گردیده است.

مهاجرت سالانه و چالش مسیریابی هر سال در فصل بهار، میلیاردها شبپره بوگونگ پس از گذراندن فصل زمستان به صورت لارو در مناطق جنوبی استرالیا، سفری طولانی بیش از هزار کیلومتر را به سمت غارهای خنک در رشتهکوههای آلپ آغاز میکنند. این حشرات در مقصد به حالت تابستانخوابی در میآیند و پس از پایان فصل گرم، به مناطق زادگاه خود بازمیگردند.

نقش کهکشان راه شیری در هدایت شبپرهها آندریا آدن، محقق اصلی این پروژه، توضیح میدهد که آسمان شب در بوتهزارهای استرالیا پر از ستارگان است و کهکشان راه شیری به عنوان برجستهترین نشانه بصری، نقشهی راه طبیعی برای این حشرات مهاجر فراهم میکند. تیم تحقیقاتی برای تست این فرضیه، شبپرهها را در میانه مسیر مهاجرت با تلههای نوری گرفتار کرده و به آزمایشگاه منتقل نمودند.

طراحی آزمایش و نتایج شگفتانگیز در محیط کنترل شده آزمایشگاه، حشرات در محفظهای شفاف قرار گرفتند و تصاویر آسمان شب روی سقف محفظه نمایش داده شد. با استفاده از سیمپیچ هلمهولتز، اثر میدان مغناطیسی زمین به طور کامل خنثی شد. نتایج نشان داد که شبپرهها حتی در عدم هرگونه نشانه بصری دیگر و بدون میدان مغناطیسی، همچنان قادر بودند جهت پرواز مهاجرتی ذاتی خود را تنها با نگاه به ستارگان حفظ کنند.

اریک وورانت، از اعضای تیم تحقیقاتی، بیان کرد وقتی تصویر آسمان ۱۸۰ درجه چرخانده شد، شبپرهها در جهت معکوس پرواز کردند و با پراکندگی تصادفی ستارگان، کاملاً دچار سردرگمی شدند. ثبتهای عصبی نیز تأیید کرد که با تغییر موقعیت ستارگان، فعالیت مغزی حشرات دچار تغییرات قابل مشاهدهای میشود.

نخستین حشره با ناوبری نجومی در مسافتهای طولانی اگرچه برخی حشرات دیگر مانند سوسکهای سرگینغلتان از کهکشان راه شیری برای مسیریابی در مسافتهای کوتاه استفاده میکردند، اما شبپره بوگونگ اولین بیمهره شناختهشده است که از قطبنمای ستارهای برای ناوبری در مقاصد دور و ناشناخته در طول مهاجرتهای هزار کیلومتری بهره میبرد.

ه میتواند الهامبخش طراحی سیستمهای ناوبری بیولوژیک در رباتیک و هوش مصنوعی باشد.