کشف بی‌سابقه در دنیای حشرات: شب‌پره‌های استرالیایی از ستارگان برای مسیریابی منفعت گیری می‌کنند_تونل زمان

طوری از شب‌پره‌ها‌ی استرالیایی که برای گریز از گرمای تابستان بیشتر از هزار کیلومتر مهاجرت می‌کند، نخستین بی‌مهره‌ی شناخته‌شده‌ای است که در سفرهای طویل از ستارگان به‌گفتن قطب‌نما منفعت گیری می‌کند.

هر بهار، میلیاردها شب‌پره‌ی بوگونگ (Agrotis infusa) بعد از گذراندن زمستان در قالب لاروهایی که از پوشش گیاهی تغذیه می‌کنند، از نقاط گوناگون جنوب استرالیا به‌سوی غارهای خنک در رشته‌کوه‌های آلپ استرالیا مهاجرت می‌کنند. این حشرات بعد از رسیدن به غارها، داخل دوره‌ای از بی‌تحرکی طویل‌زمان خواهد شد که «تابستان‌خوابی» نام دارد و سپس به محل زادآوری خود بازمی‌گردند.

آندریا آدن، از مؤسسه‌ی فرانسیس کریک در لندن به نیوساینتیست می‌گوید از دیرباز این سوال نقل بوده که شب‌پره‌های بوگونگ که شمارشان در سال‌های تازه به‌شدت افت یافته، چطور مسیر طویل خود به سوی غارهای مناطق کوهستانی را می‌یابند. تحقیقات قبل نشان داده‌اند که این شب‌پره‌ها قادر به منفعت گیری از میدان مغناطیسی زمین می باشند، اما تنها هنگامی که نشانه‌های دیداری محیط نیز در دسترس باشند. آدن و همکارانش می‌خواستند بفهمند که این حشرات از چه نشانه‌های فرد دیگر برای مسیریابی منفعت می‌گیرند.

گروه تحقیقاتی برای انجام آزمایش، در میانه مهاجرت شب‌پره‌ها، آن‌ها را با تله‌های نوری گرفتند و به آزمایشگاه منتقل کردند. در آنجا، حشرات را در محفظه‌ای شفاف از جنس پلکسی‌ قرار دادند و تصویری از آسمان شب روی صفحه‌ای در بالای سرشان نمایش داده شد. شب‌پره‌ها با وجود ثابت‌بودن درون محفظه، می‌توانستند جهت پرواز خود را بر پایه عکس آسمان انتخاب کنند. پژوهشگران از دستگاهی به نام سیم‌پیچ هلمهولتز برای حذف تاثییر میدان مغناطیسی زمین منفعت گیری کردند.

اریک وورانت، عضو تیم تحقیقاتی از دانشگاه لوند در سوئد، می‌گوید آزمایش‌ها نشان داد که شب‌پره‌ها از قطب‌نمای ستاره‌ای منفعت گیری می‌کنند. او او گفت: «وقتی که شب‌پره‌های مهارشده در زیر آسمان همانند‌سازی‌شده‌ی شب قرار گرفتند، در همان جهت مهاجرتی ذاتی خود پرواز کردند. آن‌ها این کار را تنها با پشتیبانی ستارگان انجام دادند، هیچ نشانه‌ی دیداری فرد دیگر در دسترس نبوده است و میدان مغناطیسی زمین نیز حذف شده می بود.»

هنگامی تیم تحقیقاتی عکس آسمان پرستاره را به اندازه ۱۸۰ درجه چرخاند، شب‌پره‌ها در جهت ناموافق پرواز کردند و هنگامی که موقعیت ستارگان طبیعی را به‌صورت اتفاقی در عکس پخش کردند، حشرات کاملاً سردرگم شدند. در آزمایش دومی، شب‌پره‌ها در جای خود ثابت نگه داشته شدند و الکترودی زیاد نازک در مغز آن‌ها قرار گرفت. این آزمایش نشان داد که با چرخاندن عکس آسمان، فعالیت عصبی شب‌پره‌ها تحول می‌کند.

اگرچه سوسک‌های سرگین‌غلتان از کهکشان راه شیری برای نگه داری مسیر خود در مسافت‌های مختصر منفعت گیری می‌کنند، تا بحال هیچ حشره‌ای شناخته نشده می بود که از ناوبری نجومی برای مهاجرت منفعت بگیرد. وورانت می‌گوید: «شب‌پره بوگونگ نخستین بی‌مهره‌ای است که می‌دانیم قادر است از ستارگان به‌گفتن قطب‌نما برای ناوبری در فواصل طویل به مقصدی دور  که پیش‌تر هیچ زمان به آن نرفته منفعت گیری کند. پیش از این، تنها انسان‌ها و برخی پرندگان مهاجر شب‌پیما به داشتن این چنین توانمندیای شناخته شده بودند.»

مطالعه در مجله‌ی نیچر انتشار شده است.