پیشگامان واقعی کاوش فضایی: چرا پایونیر ۱۰ و ۱۱ پایهگذار سفر وویجرها شدند

پیشگامان واقعی کاوش فضایی چرا پایونیر ۱۰ و ۱۱ پایهگذار سفر وویجرها شدند, پیش از آنکه فضاپیماهای وویجر با صفحههای طلایی معروف خود نماد ارتباط بشر با تمدنیهای فرازمینی شوند، مأموریتهای پایونیر ۱۰ و ۱۱ نقش پیشگامان واقعی را ایفا کردند. این کاوشگرها نخستین فضاپیماهایی بودند که پیامی تصویری برای موجودات هوشمند خارج از منظومه شمسی حمل میکردند.

این پیام شامل موقعیت دقیق منظومه شمسی در کهکشان با استفاده از تپشهای تپاخترها، مکان زمین در سیستم شمسی و تصاویری از یک مرد و زن برهنه در کنار نمای فضاپیما بود. پلاکهای نصب شده روی پایونیرها، این مأموریتها را به نخستین تلاشهای هدفمند بشر برای برقراری ارتباط با حیات فرازمینی تبدیل کردند.

مقایسه موقعیت فعلی پایونیرها در برابر وویجرها با وجود اینکه فضاپیماهای پایونیر چند سال پیش از وویجرها پرتاب شدند، اکنون از نظر فاصله از زمین و خورشید در ردههای پایینتری قرار دارند.

پایونیر ۱۱ هماکنون چهارمین فضاپیما از نظر فاصله از زمین محسوب میشود. پیشبینیها نشان میدهد که در میلیونهای سال آینده، پایونیر ۱۰ از نزدیکی ستاره دبران (درخشانترین ستاره صورت فلکی گاو) و پایونیر ۱۱ از نزدیکی ستاره لاندا عقاب عبور خواهند کرد. راز افت سرعت ناشناخته پدیده آنومالی پایونیر تیمهای کنترل مأموریت ناسا سالها پس از گذر این فضاپیماها از سیارات بیرونی، همچنان سیگنالهای آنها را دریافت میکردند.

آخرین تماس با پایونیر ۱۰ در ۲۳ ژانویه ۲۰۰۳ از فاصله ۱۲.۲۳ میلیارد کیلومتری و با پایونیر ۱۱ در ۴ نوامبر ۱۹۹۵ از فاصله ۶.۴ میلیارد کیلومتری برقرار شد.

از مسیر پیشبینیشده عقب میماندند. در ابتدا دانشمندان گمان میرفتند که ممکن است درک ما از گرانش در مقیاسهای کهکشان نادرست باشد.

اما از آنجا که هیچ فضاپیما یا جرم طبیعی دیگری چنین رفتاری نشان نمیداد، مشخص شد ریشه مسئله در خود فضاپیماها نه در قوانین فیزیک است. تحقیقات بعدی ثابت کرد که این شتاب خفیف ناشی از اثر حرارتی است؛ حرارت تولیدشده توسط مولدهای رادیوایزوتوپی (RTG) و سایر سیستمهای داخلی، نیرویی جزئی در جهت مخالف حرکت فضاپیما ایجاد میکرد که باعث کشش مسیر آنها میشد.

میراث پایونیرها پلسازی برای وویجر و نیو هورایزنز پایونیرها همانطور که از نامشان بر میآید، پیشگامان واقعی کاوش فضای بیرونی بودند.

کاوشگر نیو هورایزنز که پس از بازدید از پلوتو و آروکوت، اکنون در مسیر خروج از منظومه شمسی است، پنجمین فضاپیما خواهد بود که به فضای میانستارهای میرسد. مأموریتهای پایونیر با انجام نخستین مشاهدات مستقیم از سیارات گازی غولپیکر و بررسی محیط فضایی دور از خورشید، پایههای علمی و فنی را برای موفقیتهای بعدی فراهم آوردند. در واقع، پایونیرها پرواز کردند تا وویجرها بتوانند اوج بگیرند و مرزهای دانش بشر را گسترش دهند.