ناسا از استارشیپ خיפוש کرده؛ احتمالا ماه‌نشینی دیگر برای برگرداندن رواد فضا به ماه آغاز می‌شود

ناسا استارشیپ را برای بازگشت رواد فضا به ماه آماده می‌کند

سرپرست موقت ناسا روز دوشنبه اعلام کرد این آژانس در جستجو «مطرح جانشین» برای رساندن رواد فضا به سطح ماه است؛ چرا که شرکت اسپیس ایکس، متعلق به ایلان ماسک، از برنامه عقب مانده است.

شان دافی، مدیر موقت ناسا که هم‌زمان وزیر حمل‌ونقل ایالات متحده نیز است، در مصاحبه‌های شبکه‌های سی‌ان‌بی‌سی و فاکس‌نیوز گفت تصمیم دارد مناقصه‌ای تازه برای ساخت یک «ماه‌نشین» تازه برای شرکت‌های دیگر باز کند. او با اشاره به فوریت مأموریت ناسا برای «پیروزی بر چین» در مسابقه‌ی فرود مجدد انسان روی ماه، افزود:

«ما چشم به راه یک شرکت نمی‌مانیم. می‌خواهیم پروژه را جلو ببریم و در دومین رقابت فضایی از چینی‌ها پیشی بگیریم.»

دافی افزود برتری دیگر این است که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، می‌خواهد فرود انسان روی ماه پیش از ۲۰ ژانویه ۲۰۲۹، یعنی آخر دومین دوره ریاست‌جمهوری‌اش، انجام بشود. این مقصد به معنی ساخت یک ماه‌نشین تازه در کمتر از سه سال و نیم است؛ پروژه‌ای که به گمان زیادً میلیاردها دلار به هزینه‌های جاری ناسا اضافه خواهد کرد.

مدیر موقت ناسا از شرکت بلو اورجین، متعلق به جف بزوس، بنیان‌گذار آمازون، به گفتن یکی از گزینه‌ها نام برد. بلو اورجین هم‌اکنون بر پایه قراردادی ۳٫۴ میلیارد دلاری، روی ساخت یک ماه‌نشین برای ناسا تمرکز دارد؛ اما این فضاپیما در مأموریت آرتمیس ۵ که برای دهه‌ی ۲۰۳۰ برنامه‌ریزی شده، منفعت گیری خواهد شد. شرکت‌هایی همانند لاکهید مارتین نیز امکان پذیر برای شرکت در مأموریت ماه داخل رقابت خواهند شد.

ایلان ماسک در عکس‌کار به اظهارات دافی، در شبکه‌ی اجتماعی ایکس نوشت: «اسپیس ایکس درمقایسه با دیگر شرکت‌های فضایی با شدت برق حرکت می‌کند. در نهایت، استارشیپ کل مأموریت ماه را انجام خواهد داد؛ حرفم را برای بسپارید.»

سه پرتاب آزمایشی ناموفق استارشیپ در سال جاری جهت کندی پیشرفت اسپیس ایکس شد. هرچند دو پرتاب تازه پیروزی‌آمیز بوده‌اند، پروازهای بعدی به‌علت کار روی نسخه‌ی بهبودیافته‌ی استارشیپ، تا پیش از اغاز سال ۲۰۲۶ انجام نخواهند شد.

در سال ۲۰۲۱، اسپیس ایکس قراردادی به قیمت ۲٫۹ میلیارد دلار برای ساخت ماه‌نشین آرتمیس ۳ به دست آورد؛ مأموریتی که هدفش فرود‌آوردن دو رواد فضا ناسا روی قطب جنوب ماه است. مطابق برنامه، آرتمیس ۳ قرار است در میانه‌ی سال ۲۰۲۷ انجام بشود، اما فردی انتظار ندارد ناسا بتواند به این زمان‌بندی پایبند بماند. سوال مهم این است که پرتاب چه مقدار به تعویق خواهد افتاد.

برای مأموریت آرتمیس ۳، اسپیس ایکس از نسخه‌ای اختصاصی از موشک غول‌پیکر استارشیپ منفعت گیری خواهد کرد که ارتفاعی برابر با ساختمانی ۱۷ طبقه دارد. این موشک در اصل برای رؤیای ماسک در اعزام انسان‌ها به مریخ طراحی شده و زیاد بزرگ‌تر و پیچیده‌تر از چیزی است که برای مأموریتی قمری نیاز است.

استارشیپ به‌علت اندازه و وزن عظیم خود نمی‌تواند به‌طور مستقیم به سمت ماه حرکت کند و باید در مدار زمین سوخت‌گیری مجدد انجام دهد؛ فرآیندی که تا بحال در این مقیاس انجام نشده است. بر پایه قرارداد با ناسا، اسپیس ایکس موظف است پیش از مأموریت آرتمیس ۳، یک فرود موفق بدون سرنشین روی سطح ماه انجام دهد.

با وجود تحسین عمومی از توان فنی اسپیس ایکس، کارشناسان صنعت فضایی نسبت به حل سریع همه چالش‌های فنی این چنین موشک پیچیده‌ای تردید دارند. ناسا نیز اکنون در حال برسی مجدد مسیر خود است.

داگلاس کوک، یکی از مدیران قبل ناسا که از مدافعان ساخت ماه‌نشین است، می‌گوید: «آن‌ها باید کار روی یک ماه‌نشین تازه را اغاز کنند که شانس واقعی رسیدن به مقصد را داشته باشد. مسیر جاری ناسا قرار نیست چین را ناکامی دهد.»

در این بین، لاکهید مارتین احتمالا بتواند نجات‌قسمت ناسا باشد. ماه‌نشین پیشنهادی این شرکت کوچک‌تر از مطرح‌های اسپیس ایکس و بلو اورجین است و همانند ماه‌نشین مأموریت‌های آپولو در دهه‌ی ۶۰ و ۷۰ میلادی، از دو مرحله با اندازه‌ی بزرگ‌تر راه اندازی می‌شود. این ماه‌نشین دست‌یافتنی‌تر به‌نظر می‌آید و می‌تواند از قطعاتی ساخته بشود که هم‌اکنون حاضر هستند.

بااین‌حال، ساخت هر ماه‌نشین جدیدی در زمان زیاد مختصر اینده، چالشی عظیم برای شرکت‌های فضایی است. این چنین فضاپیمایی به گمان زیادً هزینه‌ای بیشتر از قراردادهای جاری با اسپیس ایکس یا بلو اورجین خواهد داشت؛ چون این دو شرکت ثروتمند قسمت بسیاری از هزینه‌ی گسترش را خودشان پرداخت می‌کنند؛ اما شرکت‌های سنتی‌تر همانند لاکهید مارتین این چنین ریسکی را متقبل نخواهند شد.