تلسکوپ اقلیدس ۲۶ میلیون کهکشان را در اولین انتشار دادههای خود ثبت کرد

تلسکوپ اقلیدس ۲۶ میلیون کهکشان را در اولین انتشار دادههای خود ثبت کرد, تلسکوپ فضایی اقلیدس با ثبت تصاویری شگفتانگیز، ۲۶ میلیون کهکشان را در اولین دادههای خود عکسکشی کرده است. برخی از این کهکشانها تا ۱۰٫۵ میلیارد سال نوری از ما دور هستند. این نشاندهندهٔ قابلیت تلسکوب در �د- از هستند.

تلسکوپ اقلیدس در ژوئیه ۲۰۲۳ توسط سازمان فضایی اروپا (ESA) به فضا پرتاب شد و در نوامبر همان سال، اولین تصاویر خود را به زمین ارسال کرد. در طول یک مأموریت ششساله، این تلسکوپ برنامهریزی شده تا حدود یکسوم آسمان را پوشش دهد و دقیقترین نقشهٔ سهبعدی کیهان تا به امروز را بسازد. پس از پایان پروژه، این نقشه به í کمک خواهد کرد تا ماده تاریک و انرژی تاریک در مقیاسهای کیهانی بهتر درک کنند.

سازمان فضایی اروپا اخیراً اولین دادههای کلانمقیاس از مأموریت اقلیدس را منتشر کرده که شامل سه میدان عمیق است. این مناطق ۶۳ درجه مربع از آسمان را شامل میشوند؛ معادل مساحتی است که ماه کامل ۳۰۰ برابر آن را پوشاند.

ویل پرسیوال، محقق دانشگاه واترلو، اظهار میداده که مجموعه– کمتر از نیمدرصد از آنچه تلسکوب در طول مأموریت خود خواهد جمعآوری کرد. با این حال، این اطلاعات برای پژوهشگران ارزش دارد.

پرسیوال میگوید برای تعداد بسیاری از کهکشانهای منفرد و ویژگیهایشان، زمانهای علمی وجود دارد، چون هیچکس قبلاً بازدید فضایی به این شکل در نواحی نزدیک فروسرخ و نور مرئی انجام نداده است. او افزود کیفیت این تصاویر به اندازه تلسکوپ فضایی هابل نیست، اما بسیار نزدیک است.

ما فقط اجرام منفرد را هدف قرار نمیدهیم، بلکه در حال انجام یک بازدید جامع از آسمان هستیم. محققان از دادههای اقلیدس برای شناسایی صدها لنز گرانشی قوی منفعت بردهاند.

پیش از این، علماء مجبور بودند لنزهای گرانشی را به صورت جداگانه جستجو کنند و با استفاده از تلسکوپ هابل، عکسهای بیشتر جمعآوری میکردند. اما اکنون، ستارهشناسان میتوانند با جستوجو در دادههای اقلیدس، تعداد زیادی از این لنزها را به صورت همزمان شناسایی کنند و در این ç، بینشهای جدیدی دربارهٔ تکامل کهکشانها و جهان بهدست آورند. نتایج گرفتهشده تا به امروز از اقلیدس تعداد کل لنزهای گرانشی کشفشده را دو برابر کرده است.

محققان با استفاده از یک مدل هوش مصنوعی پیشرفته، در این داده اولیه ۵۰۰ کهکشان با لنز گرانشی قوی را شناسایی و فهرست کردهاند. این عدد کل یافتههای قبلی را دو برابر میسازد. پرسیوال میگوید آمار واقعی حیرتانگیز است.

پروژه اقلیدس در نهایت ۲۰۰ برابر این مقدار داده جمعآوری خواهد کرد. دادههای منتشر شده تا به امروز معادل یک هفته از عکسهای اقلیدس هستند اما مجموعاً به نزدیک به ۳۵ ترابایت میرسد؛ معادل ۲۰۰ روز پخش ویدیو با کیفیت بالا.

هر کهکشان زمان بیشتری از ۱۰۰ سال میطلبد. به همین دلیل برای تسریع این فرایند از هوش مصنوعی استفاده شده است.

میک والمسلی از دانشگاه تورنتو میگوید ما بتوانیم در عرض چند هفته — نه چند سال — سوالات نو را مطرح کنیم.