در صورت نشت مواد رادیواکتیو چطور از خود محافظت کنیم؟_تونل زمان

حوادث رادیواکتیو اگرچه نادرند، دانستن عمل های صحیح زمان وقوع آنها می‌تواند جان انسان‌ها را نجات دهد. مقامات رسمی در سراسر جهان بر مهم ساده و سه‌مرحله‌ای پافشاری می‌کنند: «بروید داخل، داخل بمانید، گوش به زنگ باشید.» در ادامه، راهنمای کامل عمل های الزامی در این چنین شرایطی را بر پایه پیشنهاد‌های نهادهای معتبر بین‌المللی می‌خوانید.

اصل طلایی سه‌مرحله‌ای در شرایط اضطراری رادیواکتیو

به حرف های آژانس سلامتی و امنیت بریتانیا، درصورت اظهار حالت اضطراری رادیواکتیو نزدیک شما، به‌شدت و با اسایش این 3 قدم را جستوجو کنید:

۱. داخل بروید:

• فوراً پناه بگیرید: داخل نزدیک‌ترین و محکم‌ترین ساختمان ممکن (ترجیحاً آجری یا بتنی) بروید. زیرزمین یا طبقات میانی ساختمان، دور از دیوارها و سقف، امن‌ترین نقاط می باشند.
• خودروها امن نیستند: خودروها و چادرها محافظت کافی در برابر تشعشعات زیان اور تشکیل نمی‌کنند. اگر در ماشین هستید، به‌شدت خود را به ساختمان برسانید.
• درها و پنجره‌ها را ببندید: همه درها، پنجره‌ها و دریچه‌های ورودی هوا را ببندید. سیستم‌های تهویه مطبوع، کولرها و فن‌هایی که هوا را از بیرون به داخل می‌کشند، خاموش کنید. این کار از ورود ذرات رادیواکتیو به فضای تنفسی شما جلوگیری می‌کند.

۲. داخل بمانید:

• حداقل 24 ساعت صبر کنید: دیوارها و سقف ساختمان، سپر محافظ شما در برابر تشعشعات می باشند. حداقل 24 ساعت یا تا وقتی که مقامات رسمی اظهار کنند، داخل بمانید. سطح تشعشعات با گذشت زمان سریع افت می‌یابد.
• مواظب خود و خانواده‌تان باشید: برای آوردن اعضای خانواده از مدارس، مهدکودک‌ها یا بیمارستان‌ها از پناهگاه خارج نشوید. مراکز عمومی برنامه‌های اضطراری خود را برای پناه‌‌دادن به افراد اجرا خواهند کرد و خروج شما می‌تواند هم خودتان هم آنها را در معرض خطر قرار دهد.
• فقط با دستور رسمی محل را تخلیه کنید: خروج خودسرانه از منطقه خطرناک است. چشم به راه دستورالعمل‌های دقیق مقامات برای تخلیه امن بمانید.

۳. گوش به زنگ باشید:

• به منبع های رسمی گوش دهید: اطلاعات و دستورالعمل‌های بعدی را از طریق رادیو، تلویزیون، اینترنت و شبکه‌های اجتماعی رسمی جستوجو کنید.
• رادیوی باتری‌خور آماده کنید: بهترین وسیله برای دریافت اطلاعات در شرایط اضطراری، رادیوی باتری‌خور یا دستی است؛ چون امکان پذیر برق و اینترنت قطع شوند.
• از تماس تلفنی خودداری کنید: شبکه‌های تلفن امکان پذیر دچار اختلال شوند. درصورت امکان از پیامک برای ارتباطات الزامی منفعت گیری کنید.

عمل های الزامی بعد از ورود به پناهگاه

از بین بردن آلودگی شخصی: اگر زمان وقوع حادثه در فضای باز بوده‌اید، فوراً عمل های زیر را انجام دهید:

1. لباس‌های بیرونی را درآورید: این کار به‌تنهایی تا 90 درصد ذرات رادیواکتیو را از شما دور می‌کند. لباس‌های آلوده را در کیسه پلاستیکی قرار بدهید و آن را دور از محل استقرار خود بگذارید.
2. بدن خود را بشویید: با آب و صابون دوش بگیرید. موهایتان را با شامپو بشویید اما از نرم‌کننده مو منفعت گیری نکنید؛ چون می‌تواند ذرات رادیواکتیو را به مو بچسباند.
3. لباس تمیز بپوشید.

قرص‌های ید پایدار (فقط در موارد خاص): این قرص‌ها داروی عمومی ضدتشعشع نیستند. آنها فقط از غده تیروئید در برابر ید رادیواکتیو که امکان پذیر از حوادث نیروگاه‌های هسته‌ای آزاد بشود، محافظت می‌کنند. این قرص‌ها را هیچ زمان خودسرانه مصرف نکنید و فقط درصورت دستور صریح مقامات بهداشتی آنها را مصرف کنید.

آب و غذای ایمن: آب لوله‌کشی شهری و مواد غذایی که از قبل در خانه، یخچال یا کابینت‌های دربسته بوده‌اند، ایمن و قابل‌منفعت گیری می باشند.

مراقبت از حیوانات خانگی: حیوانات خانگی خود را داخل بیاورید، آنها را با آب و صابون بشویید و تا خبر ثانوی داخل پناهگاه نگه دارید.

چطور از قبل برای حالت اضطراری رادیواکتیو آماده شویم؟

آمادگی قبلی، کلید مدیریت مؤثر هر بحرانی است. انجام عمل های زیر پیش از وقوع حادثه می‌تواند پشتیبانی بزرگی کند:

۱. تهیه کیت اضطراری:

کیف یا جعبه آماده داشته باشید که شامل موارد الزامی زیر برای حداقل چند روز باشد:

• آب و غذای بسته‌بندی‌شده: به‌ازای هر نفر، آب و غذای فاسدنشدنی برای حداقل 3 روز.
• رادیوی باتری‌خور یا دستی: برای دریافت اطلاعات از منبع های رسمی درصورت قطع برق و اینترنت.
• چراغ قوه و باتری اضافه.
• کیت پشتیبانی‌های اولیه.
• داروهای الزامی: داروهای موردنیاز اعضای خانواده برای حداقل یک هفته.
• یک دست لباس تمیز برای هر نفر: درصورت نیاز به از بین بردن آلودگی، به لباس تمیز نیاز خواهید داشت.
• کیسه زباله محکم: برای قراردادن لباس‌های آلوده در آن.

۲. تدوین برنامه ارتباطی با خانواده:

با اعضای خانواده خود هماهنگ کنید و برنامه‌ای اشکار داشته باشید:

• تعیین محل ملاقات: 2 محل ملاقات تعیین کنید؛ یکی نزدیک خانه و فرد دیگر خارج از محله، درصورتی‌که نتوانید به خانه بازگردید.
• انتخاب رابط خارج از استان: یک دوست یا فامیل را در شهری دیگر به‌گفتن فرد رابط انتخاب کنید که همه اعضای خانواده بتوانند حالت خود را به او خبر دهند. در شرایط بحرانی، تماس با خارج از منطقه بحران امکان پذیر آسان‌تر باشد.
• آگاهی از برنامه‌های اضطراری محل کار و تحصیل: از برنامه‌های اضطراری مدرسه فرزندان، محل کار خود و مراکز نگهداری سالمندان یا کودکان مطلع شوید. بدانید برنامه آنها برای پناه‌گیری در محل چیست.

۳. داشتن راه‌های متعدد برای دریافت هشدارهای رسمی: به یک منبع اطلاعاتی اکتفا نکنید. یقین شوید می‌توانید هشدارهای رسمی را از چند طریق دریافت کنید.

باورهای غلط درمورد شرایط اضطراری رادیواکتیو

اطلاعات نادرست می‌تواند در شرایط بحرانی خطرناک باشد. اینجا برخی از رایج‌ترین باورهای غلط و حقایق مربوط به آنها را می‌خوانید:

باور غلط 1: «در برابر تشعشعات رادیواکتیو هیچ کاری نمی‌توان انجام داد و همه‌چیز از دست رفته است.»

• حقیقت: این کاملاً نادرست است. می‌توانید با عمل های ساده و مؤثر، از خود و عزیزانتان محافظت کنید. اصل کلیدی «داخل بروید، داخل بمانید، گوش به زنگ باشید» می‌تواند جان شما را نجات دهد و مقدار قرارگرفتن در معرض تشعشعات زیان اور را به‌شدت افت دهد.

باور غلط 2: «حتی کوچک‌ترین مقدار تشعشع نیز خطرناک است و به شما صدمه می‌زند.»

• حقیقت: ما هر روز در زندگی عادی خود در معرض دوزهای زیاد پایینی از تشعشعات طبیعی (معروف به تشعشعات بعد‌عرصه) از منابعی همانند خورشید و زمین قرار داریم که برای بدن ما بی‌زیان می باشند. خطر مهم مربوط به قرارگرفتن در معرض دوزهای بالا در زمان مختصر است که در حوادث اضطراری رخ می‌دهد.

باور غلط 3: «پزشکان و پرستارانی که افراد آلوده را درمان می‌کنند، جان خود را به خطر می‌اندازند.»

• حقیقت: کادر درمان برای روبه رو با این چنین شرایطی آموزش دیده‌اند و از راه حلها و تجهیزات حفاظتی استاندارد برای جلوگیری از آلودگی خود منفعت گیری می‌کنند. در زیاد تر موارد، خطر انتقال آلودگی از بیمار به کادر درمان زیاد پایین است.