تلسکوپ جیمز وب نخستین تصاویر شفق قطبی نپتون را ثبت کرد

تلسکوپ فضایی جیمز وب برای نخستین بار موفق به ثبت تصاویری خیره‌کننده از شفق‌های درخشان نپتون شده است؛ پدیده‌ای که تا پیش از این به‌صورت مستقیم مشاهده نشده بود و بسیاری از راز‌های این سیاره یخ‌زده را برای دانشمندان گشود.

اخترشناسان با بهره‌گیری از طیف‌نگار فروسرخ نزدیک این تلسکوپ، تصاویر جدیدی از نپتون ثبت کرده‌اند که فعالیت شفق‌های این سیاره را به‌وضوح نشان می‌دهد. پیش از این تنها نشانه‌های ضعیفی از شفق‌های نپتون در مأموریت فضاپیمای ویجر ۲ در سال ۱۹۸۹ شناسایی شده بود، اما اکنون وب شواهد مستقیم و قاطعی از این پدیده ارائه کرده است.

نپتون در فاصله‌ای نزدیک به ۴ می‌لیارد و ۸۰۰ می‌لیون کیلوم‌تری از خورشید قرار دارد و به‌علت این فاصله زیاد، مطالعه دقیق آن همواره چالش‌برانگیز بوده است. تنها فضاپیمایی که تا به امروز از کنار این غول یخی عبور کرده، ویجر ۲ بوده که در سال ۱۹۸۹ اطلاعاتی از جو، حلقه‌ها و قمر‌های نپتون به زمین ارسال کرد. این فضاپیما وجود شفق‌های قطبی در نپتون را تایید کرد؛ پدیده‌ای که در اثر تعامل ذرات باربر با می‌دان مغناطیسی و جو سیاره رخ می‌دهد.

اگرچه از دهه ۱۹۷۰ و با داده‌های مأموریت‌های پایونیر و ویجر، شواهدی از شفق‌ها در مشتری، زحل، اورانوس و نپتون به‌دست آمده بود، نپتون تنها سیاره‌ای می‌ماند که تا پیش از این عکس مستقیم از شفق‌های آن ثبت نشده بود. اکنون با تصاویر تازه وب، دانشمندان نخستین عکس کامل فعالیت شفق‌ها در سراسر منظومه شمسی را در اختیار دارند.

مسئله شگفت‌انگیز دیگر، محل رخداد شفق‌های این سیاره است. برخلاف سایر سیارات که شفق‌ها در قطب‌های شمال و جنوب متمرکز هستند، شفق‌های نپتون در عرض‌های جغرافیایی می‌انی (نزدیک محل قرارگیری آمریکای جنوبی بر روی زمین) رخ می‌دهند.

از نظر دانشمندان، علت این اتفاق می‌دان مغناطیسی منحرف نپتون است که ۴۷ درجه نسبت به محور چرخش سیاره انحراف دارد. از آنجا که شفق‌ها در محل تقاطع می‌دان مغناطیسی و جو سیاره آغاز می‌شوند، این پدیده در نپتون دور از قطب‌های چرخشی آن مشاهده می‌شود.