تبعات توقف ثبت خواست واردات تجهیزات فاوا؛ از گرانی کالا تا صدمه به کسب‌وکارها_تونل زمان

کمیسیون تامین تجهیزات و کالای فاوا سازمان نظام صنفی رایانه‌ای استان تهران در بیانیه‌ای به پیامدهای یازده‌گانه توقف ثبت خواست واردات پرداخته که مسیر واردات تجهیزات زیرساختی فناوری اطلاعات را مختل کرده است.

این کمیسیون معتقد است توقف ثبت خواست تجهیزات فاوا صنعت فناوری ایران را به لبه پرتگاه رسانده و پیامدهای متعدد این اتفاق عمل سریع سیاست‌گذاران برای از بین بردن مشکل را الزامی کرده است.

به همین علت، در بیانیه منتشرشده توسط کمیسیون تامین تجهیزات و کالای فاوا نصر تهران 8 راهکار عملی نقل کرده که می‌تواند تبدیل عبور از این حالت به وجود امده بشود.

در ابتدای بیانیه‌ای که روابط عمومی سازمان نظام صنفی رایانه‌ای استان تهران متن آن را انتشار کرده، آمده است:

سازمان نظام صنفی رایانه‌ای، با نگرانی جدی نسبت به کندی شدید در فرایند اخذ ثبت خواست تجهیزات زیرساختی، اختلال در تخصیص و تامین ارز مورد نیاز از ابتدای سال ۱۴۰۳ و توقف کامل آن از ابتدای اسفند ۱۴۰۳ تا کنون (اردیبهشت ۱۴۰۴)، ماموریت خود می‌داند تا تبعات سنگین این تصمیم بر اکوسیستم فناوری سرزمین را به‌صورت شفاف نقل کند.

– بیانیه کمیسیون تامین تجهیزات و کالای فاوا سازمان نصر تهران

در ادامه این متن اشاره شده است که «اعمال این محدودیت‌ها، بدون اراعه راهکارهای جانشین و پایدار، نه‌تنها گسترش زیرساخت‌های حیاتی سرزمین را با تهدید جدی روبه رو کرده، بلکه معیشت فعالان این صنعت و کیفیت خدمات دیجیتال مورد نیاز مردم را نیز به مخاطره انداخته است.»

کمیسیون تامین تجهیزات و کالای فاوا نصر تهران این تصمیم را غیرکارشناسی دانسته و ۱۱ پیامد اجرای این تصمیم را شرح داده است. اولین مورد «افزایش حداقل ۲۰ تا ۳۰ درصدی قیمت تجهیزات فناوری اطلاعات، از جمله سرورها، پردازنده‌ها، لپ‌تاپ‌ها و تجهیزات ذخیره‌سازی، که سختی مالی مضاعفی بر مصرف‌کنندگان نهایی و مردم داخل کرده است.»

اختلال در گسترش زیرساخت‌های ارتباطی یکی دیگر از تبعاتی است که توقف ثبت خواست در این حوزه دارد. نصر تهران توضیح داده است که این نوشته به‌اختصاصی در شرایطی که دورکاری و خدمات دیجیتال به قسمت جدایی‌ناپذیر زندگی مردم تبدیل شده‌، صدمه‌های بیشتری را به همراه دارد.

در این بیانیه به خطری که این اتفاق برای کسب‌وکارها دارد نیز اشاره شده است «صدمه به کسب‌وکارهای حوزه فناوری، که با توقف زنجیره فراهم، در معرض ورشکستگی و افت توان رقابتی قرار گرفته‌اند.»

هم‌این چنین، خطر بیکاری هزاران نفر از شاغلین صنف فاوا وجود دارد که در صورت تعطیلی کسب‌وکارها دور از انتظار نخواهد می بود. در ادامه این بیانیه به دو پیامد دیگر هم اشاره شده است:

افت کیفیت خدمات دیجیتال، از جمله خدمات اینترنت و پلتفرم‌های آنلاین، که تاثییر منفی مستقیمی بر توانایی کاربری مردم می‌گذارد و هم‌این چنین، تأخیر در اجرای پروژه‌های فناوری که اجرای مطرح‌های ملی و زیرساختی را با مانع ها جدی روبه رو می‌کند.

– بیانیه کمیسیون تامین تجهیزات و کالای فاوا سازمان نصر تهران

در نتیجه توقف ثبت خواست‌ها مشکل تحمیل جرایم مالی و ضبط ضمانت‌نامه‌های پیمانکاران توسط کارفرمایان نیز به وجود آمده و پیمان‌کاران به‌علت ناتوانی در فراهم به‌موقع تجهیزات با خسارت‌های سنگین مالی و اعتباری روبه رو شده‌اند.

رونق گرفتن قاچاق و بازارهای زیرزمینی هم پیامد بدیهی فرد دیگر است که رخ داده و به جستوجو آن، «مخاطرات قانونی، کیفی و امنیتی در حوزه شبکه و ریسک اندوخته کارآفرینان افزایش یافته است.»

تشکیل وقفه طویل و زیانبار در تامین مواد اولیه مورد نیاز برای خط تشکیل تجهیزات پیامد دیگر این ماجراست. به‌علاوه، «تهدید پایداری زیرساخت‌های حیاتی، از جمله شبکه‌های ارتباطی، که در صورت ابراز قطعی می‌تواند تبعات اجتماعی و اقتصادی گسترده‌ای به همراه داشته باشد.» مخاطرات امنیتی هم چالش فرد دیگر است که حوزه فاوا را تهدید می‌کند:

بالا بردن گمان تکرار مخاطرات امنیتی همانند آنچه در گمرک شهید رجایی اتفاق افتاد: همانند دپوی طویل‌زمان کالاها به علت صدور بخشنامه‌های متعدد و بعضا متناقض، عدم به‌روزرسانی نرم‌افزاری سامانه جامع تجارت همزمان با تغییرات پی در پی بخشنامه‌ها، اختلالات دائمی سامانه مذکور و عدم امکان امور ساده توسط بازرگانان همانند تمدید و یا ویرایش ثبت سفارشات، که تهدیدی جدی برای اندوخته‌ بازرگانان و پایداری زنجیره تامین به شمار می‌آید.

– بیانیه کمیسیون تامین تجهیزات و کالای فاوا سازمان نصر تهران

با اشاره به همه تبعات قابل دقت توقف ثبت خواست، کمیسیون تامین تجهیزات و کالای فاوا نصر تهران، خواستار عمل سریع، مؤثر و مسئولانه سیاست‌گذاران و نهادهای ذیربط و نظارتی برای جلوگیری از تشدید بحران است چراکه ادامه این روال را هم به زیان صنعت فناوری و هم به زیان کل اقتصاد دیجیتال سرزمین و رفاه عمومی می‌داند.

این کمیسیون در آخر این بیانیه خواست‌هایی از مسئولان و نهادهای تصمیم‌گیر داشته که می‌تواند چالش‌های واردات تجهیزات زیرساختی فناوری اطلاعات و نگه داری پایداری فعالیت شرکت‌های فعال در این حوزه را از بین بردن کند:

• از بین بردن سریع ممنوعیت ثبت خواست و تشکیل سازوکارهای شفاف برای فراهم تجهیزات مورد نیاز
• حذف سهمیه‌بندی واردات در سیستم ثبت خواست در حوزه کالاهای زیرساختی فناوری اطلاعات
• افت زمان تایید تخصیص ارز برای کالاهای حوزه فناوری اطلاعات به‌اختصاصی در حوزه زیرساخت به حداکثر ۳۰ روز
• تخصیص و تامین ارز مورد نیاز با برتری بالا توسط بانک مرکزی و تبیین جایگاه و نقش صنعت فاوا در اقتصاد ملی برای مسئولان تصمیم‌گیر در این بانک از سوی مقامات ذیربط، به‌اختصاصی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات
• حمایتاز شرکت‌های متضرر از طریق اعمال معافیت‌های مالیاتی و تمدید مهلت اجرای قراردادها و جلوگیری از ضبط ضمانت‌نامه پیمانکاران
• تحکیم تشکیل داخلی با برنامه‌ریزی واقع‌بینانه، به‌طوری که مکمل واردات باشد نه جانشین کامل آن
• پرهیز از موازی‌کاری در فرایند واردات از ثبت خواست تا ترخیص و تمرکز فعالیت‌ها در وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات به گفتن مرجع تخصصی صنعت فاوای سرزمین
• تسهیل واردات و ترخیص تعهدی همه اقلام فاوای سرزمین و جلوگیری از انباشت کالا در گمرک با روندی شفاف و چابک

سازمان نظام صنفی رایانه‌ای استان تهران اظهار آمادگی کرده که برای همکاری با همه نهادهای مسئول به‌منظور دستیابی به راه‌حل‌های سریع و مؤثر عمل کند.