اپل چطور در دنیای فناوری حکمرانی می‌کند؟_تونل زمان

بدون تردید اپل در دنیای فناوری حکمرانی می‌کند. انتظار می‌رود این شرکت در آینده در حیطه هوش مصنوعی نیز گوی سبقت را از رقبایش برباید. در این نوشته می‌خواهیم بگوییم اپل چطور به این چنین جایگاهی دست یافته است.

اکنون، اپل با ارزشی معادل ۳.۴ تریلیون دلار باارزش‌ترین شرکت جهان به حساب می اید. درآمد این شرکت در سال ۲۰۲۳ (نزدیک به ۴۰۰ میلیارد دلار) معادل قیمت اقتصادی دانمارک و فیلیپین بوده است. فروش تلفنهای آیفون قسمت بسیاری از درآمد این غول فناوری را فراهم می‌کند که اصلاً شگفت نیست. در سه‌ماهه قبل، کوپرتینونشین‌ها فقط از سرویس‌های دیجیتالی ۲۴.۲ میلیارد دلار درآمد داشته‌اند که بیشتر از مجموع درآمد سرویس‌های دیجیتالی معروفی همانند ادوب، ایر بی ان بی، نتفلیکس، پلنتیر، اسپاتیفای، زوم و حتی ایکس ایلان ماسک است.

دلنشین است بدانید که حتی این چنین رقم‌های بزرگی هم درآمد سرسام‌آور اپل را آن‌طور که بایدوشاید نشان نمی‌دهند. اپل در اپ استور عظیم خود برای تلفنهای آیفون، مجموعه‌ عظیمی از اپلیکیشن‌ها را در حوزه ربط دیجیتال، عملیات مالی موبایلی، دسترسی به موسیقی‌ و فیلم‌، خدمات حمل‌ونقل، اخبار، اطلاعات رویدادهای ورزشی و دیگر فعالیت‌ها و اطلاعات ممکن قرار داده است؛ بخشی از پرداخت‌های انجام‌شده برای منفعت گیری از این اپلیکیشن‌ها تحت گفتن مالیات اپل به شرکت تعلق می‌گیرد؛ این پرداخت‌ها شامل مواردی همانند پرداخت‌های درون‌برنامه‌ای، پرداخت حق اشتراک‌های ماهانه یا سالانه، حتی پرداخت‌های اندک در بازی‌ها می‌بشود. در ضمن، غول سیلیکون ولی اکوسیستم عظیمی از نرم‌افزارهای گوناگون هم دارد که ۳۰ درصد مبالغی را که در آن‌ها منتقل خواهد شد، در قالب مالیات دریافت می‌کند این چنین درصدی از تراکنش‌های انجام‌شده با اپل واچ‌ها و آیفون‌ها از طریق دستگاه‌های اعتبارخوان، نیز به حساب‌های این شرکت واریز می‌بشود.

دلنشین است بدانید اپل سالانه از غول بزرگی همانند گوگل هم میلیاردها دلار پول می‌گیرد تا اجازه دهد درآمدزایی این شرکت از تلفنهای آیفون ادامه اشکار کند! گوگل درمجموع سالانه میلیارد دلار به اپل می‌پردازد تا موتور جستجوی گوگل موتور جستجوی پیش‌فکر مرورگر آیفون‌ها باقی بماند!

با این تفاسیر نه‌تنها کوپرتینونشین‌ها از فروش خود تلفنهای آیفون درآمد بسیاری به دست می‌آورند (قیمت تازه ترین تلفنهای آیفون حداقل ۱۰۰۰ دلار است)، بلکه هزینه‌های پرداختی برای منفعت گیری از اپلیکیشن‌ها و سرویس‌های آنلاین اختصاصی و غیراختصاصی نیز پول هنگفتی به جیب آن‌ها سرازیر می‌کند؛ این مبالغ پرداختی در سرویس‌های اختصاصی اپل همانند سرویس ابری اپل کلود، سرویس حمایتو اراعه خدمات مشتری اپل کِیر پلاس یا اشتراک‌های ماهانه برای منفعت گیری از سرویس‌های محبوبی همانند اپل موزیک، اپل تی وی، اپل فیتنس پلاس برای اراعه تمرین‌های تناسب‌اندام، اپل آرکید با بیشتر از چندین گفتن برتر بازی و اپل نیوز پلاس برای دسترسی به هزاران مقاله و روزنامه‌های نقل، همه انها منبع های درآمد عظیم غول فناوری آمریکا محسوب خواهد شد. دلنشین است بدانید که شرکت ثروتمند داستان ما در فیلم‌سازی هم دستی بر آتش دارد و در ژانرهای مختلفی فیلم ساخته است؛ از ژانر درام، اکشن و علمی‌تخیلی گرفته تا تاریخی، شرح‌حال و حتی حماسی‌. 

اپل در دنیای فناوری نه‌تنها حکمران، بلکه قلدر شده است و خریداران دستگاه‌هایش را ملزم به منفعت گیری از نرم‌افزارهای اکوسیستمش می‌کند؛ یقیناً این انحصارطلبی برای شرکت گران همه شده و پایش را به چند دادگاه کشانده. یقیناً شرکت اصلاً زیر بار این چنین اتهامی نمی‌رود و ادعا می‌کند دستگاه‌های مبتکرانه‌ای تشکیل کرده که منفعت گیری از آن‌ها آسان است و مردم آن‌ها را دوست دارند و مورداعتماد مردم می باشند! یقیناً تعداد بسیاری از سهامداران اپل ازجمله شرکای آن همانند بانک‌ها، فیلم‌سازان، خودروسازان، گسترش‌دهندگان اپلیکیشن‌ها و حتی مشتریانش یقین نیستند این شرکت تا این مدت خلاقیت سال‌ها یا دهه‌های پیش را دارد یا نه.

اگرچه امکان پذیر اپل خلاقیت قبل را نداشته باشد؛ اما هم چنان با افرادی که در مقابلش می باشند، روراست است؛ برای مثالً اگرچه کامپیوترهای مک سیستم‌عاملی دارند که فعالیت گسترش‌دهندگان شخص ثالث و جدا گانه را در روزگار فلاپی دیسک‌ها محدود کرده می بود؛ اما در خود سیستم‌عامل محدودیت و نظارت اندکی وجود دارد.

اپل چطور پادشاه دنیای فناوری شد؟

عرصه نخستین نسخه آی مک در سال ۱۹۹۸ اولین تلاش جدی اپل برای ورود به دنیای فناوری می بود. جابز آن سال در رویدادی با افتخار خبرداد ۱۷۷ اپلیکیشن شخص ثالث برای آی‌مک جمع شده است. اگرچه باتوجه‌به استانداردهای جاری اپل این چنین عددی، عدد کوچکی محسوب می‌بشود اما آن زمان جابز این چنین دستاوردی را پیروزی بزرگی می‌دانست. 

با محبوب‌تر شدن محصولات اپل، روابط این شرکت با گسترش‌دهندگان نیز اغاز به تحول کرد. این شرکت اغاز دهه ۲۰۰۰ با ممکن‌کردن خرید موسیقی‌های گوناگون از آیتیونز، تلاش دیگر شرکت‌ها برای تشکیل فروشگاه‌های دیجیتالی برای فروش مستقیم موسیقی‌های خود به آی‌پاد را خنثی کرد. در ضمن این عمل محبوبیت آی‌پاد را به‌شدت افزایش داد. شرکت از آن زمان ۳۰ درصد از فروش موسیقی را در قالب مالیات اپل برای خود دریافت می‌کرد؛ این مالیات ۳۰ درصدی اپل از عصر آیفون نه‌تنها برای موسیقی بلکه برای نرم‌افزارهای فروخته‌شده از طریق اپ استور نیز اعمال می‌شد؛ کوپرتینویی‌ها این مقدار از کمیسیون را باتوجه‌به هزینه راه‌اندازی و اداره این چنین فروشگاه دیجیتالی گسترده‌ای منطقی می‌دانستند.

سال ۲۰۰۸ الزامی شدن ثبت هر اپلیکیشن موبایل توسط سازندگان نرم‌افزار و لزوم به‌روزرسانی هر اپلیکیشن برای بازدید‌کنندگان اپلیکیشن قبل از اراعه آن‌ها برای کاربران تلفنهای آیفون، اغاز شد. اپل به این چنین رویکردی به‌گفتن کلیدی برای نگه داری کیفیت و امنیت دستگاه نگاه می‌کرد. این چنین حساسیتی روی اپلیکیشن‌های ساخته‌شده برای آیمک‌ها نیز وجود داشت و هریک از بازدید‌کنندگان گروه بزرگ برسی اپلیکیشن‌ها هر روز ۳۰ تا ۱۰۰ اپلیکیشن را بازدید و اپلیکیشن‌های مخرب، بی‌کیفیت، ساخته‌شده با مقصد کلاه‌برداری و دیگر اپلیکیشن‌های غیرقابل‌پذیرفتن را رد می‌کردند. اگر اپلیکیشنی به نادرست قبول می‌شد، مدیرعامل شخصاً با گروه برسی برخورد می‌کرد.

با طویل‌تر شدن فهرست قوانین اپل، سختگیری برای برسی اپلیکیشن‌ها نیز زیاد تر می‌شد و دوره آموزشی ارزیابان به یک یا دو ماه هم رسید. سال ۲۰۱۱، اپ استور که آن زمان ۵۰۰ هزار اپلیکیشن برای آیفون و آیپد داشت، خودش قیمت بسیاری اشکار کرد. آن سال ۷۲ میلیون آیفون و ۳۲ میلیون آیپد فروخته شد که قیمت بازار ۴۰۰ میلیارد دلاری به اپل داد که تقریباً دوبرابر درآمد مایکروسافت می بود. دلنشین است بدانید قبل از این که اپل این چنین موفقیتی به دست بیاورد، به نظر تعداد بسیاری کامپیوترهای اپل ضعیف، بازنده و فقط برای کودکان، طراحان گرافیک و افراد متنفر از بیل گیتس مناسب می بود! حتی سپس از معارفه نخستین آیفون هم قیمت مایکروسافت تا این مدت 4 برابر اپل می بود اما خوشبختی به این شرکت رو آورد.

آیفون برگ برنده اپل

اپل قبل از اراعه نخستین نسخه آیفون توانست با شراکت شرکت فاکسکان عرصه تشکیل تلفنهای رده‌بالا با هزینه کم در چین را فراهم کند و از نظر دیگر موفق شد قسمت عمده‌ای از سود صنعت ساخت تلفنهای هوشمند را به خودش تعلق دهد؛ چون از یک سو حداقل حقوق ممکن را به کارمندان فاکسکان می‌پرداخت و از نظر دیگر با فروش آیفون‌ها سود سرشاری به دست می‌آورد. در ضمن، فاکس‌کان و دیگر شرکای اپل به‌خوبی می‌دانستند شراکت با این غول فناوری زیاد سودده است؛ حتی یکی از شرکای کوپرتینونشین‌ها به نام GT برای ساخت یاقوت کبود با مقصد طراحی و ساخت نمایشگرهای زیاد مقاوم برای تلفنهای آیفون، کارخانه‌ای تأسیس کرد که مدتی سپس ورشکست شد.

اپل سیلیکون؛ نیروی محرکه جادویی اپل

اپل از سال ۲۰۱۶ پروژه اپل سیلیکون (Apple silicon) را اغاز کرد؛ این شرکت در این پروژه تصمیم داشت تراشه‌های ملزوم برای دستگاه‌هایش را خودش طراحی کند و تشکیل آن‌ها را به TSMC، غول تراشه‌ساز تایوانی و یکی از رقبای اینتل، بسپارد. غول سیلیکون ولی با این کار تصمیم داشت در روبه رو اینتل، شریک قدیمی خود، قد علم کند و در حوزه طراحی تراشه هم حرفی برای گفتن داشته باشد. دیگر غول‌های فناوری نیز از این چنین حرکتی استقبال کردند. پروژه اپل سیلیکون علتشد TSMC اینتل بزرگ را پشت سر گذارد و به اندازه چند نسل تراشه از آن فاصله بگیرد. پروژه سیلیکون ولی علتشد تراشه‌های دستگاه‌های اپل کاملاً برای آن‌ها بهینه‌سازی و سخت‌افزار این دستگاه‌ها با نرم‌افزارهای آن‌ها کاملاً هماهنگ شوند.

شراکت با شرکت‌های بزرگ

اپل همیشه تلاش داشته دیگر غول‌های فناوری را نیز در زمین خود داشته باشد؛ برای مثالً با آمازون توافق کرده Prime Video را در اپل تی وی معارفه و در ازای این کار کمیسیون فروش خود را به ۱۵ درصد افت دهد. این چنین به دو شرکت بزرگ چینی تنسنت (با ۹۰۰ میلیون کاربر) و ویچت اجازه داده اپلیکیشن‌های کوچک خود را برای خواست غذا و خواست تاکسی در اپ استور تشکیل کنند. غول فناوری آمریکایی سال ۲۰۲۱ خبرداد درصد کمیسیون برای گسترش‌دهندگانی که کمتر از یک‌میلیون دلار درآمد دارند، از ۳۰ به ۱۵ درصد افت یافته است.

ورود به دنیای مالی 

اپل با صدور کارت اپل یا اپل کارت (Apple card) و راه‌اندازی سیستم اپل پی (Apple pay) به‌نوعی سیستم نقل‌وانتقال مالی در سرویس‌های دیجیتالی و اکوسیستم نرم‌افزاری خود را هم در دست گرفت؛ به این علت تا حدودی دیگر نیازمند سیستم نقل‌وانتقال مالی شخص ثالث نبوده است. وقتی که کوپرتینونشین‌ها کارت اپل را با شعار «ایجادشده توسط اپل، نه بانک» اراعه کردند و می‌خواستند با این شعار نشان دهند اپل در سیستم مالی هم می‌تواند خودی نشان دهد.

ورود به دنیای سیستم سرگرمی اطلاعات ماشین

طراحی و تشکیل سیستم اپل کار پلی (Apple CarPlay) عمل بزرگ از سوی اپل است؛ چون کاربران تلفنهای آیفون با منفعت گیری از این سیستم می‌توانند اپلیکیشن تلفنهای خود را روی نمایشگر اتومبیل‌هایشان مشاهده کنند. در سال ۲۰۲۲ قابلیت نمایش شدت، کنترل دمای کابین و نمایش درجه روغن نیز به توانمندیهای این سیستم اضافه شد. 

ورود به دنیای هوش مصنوعی و خودنمایی در این حوزه

اپل هم همانند تعداد بسیاری از غول‌های فناوری در سال میلادی جاری و سال قبل تلاش کرده ویژگی‌های هوش مصنوعی کاربردی را به محصولاتش اضافه کند. حتی در سال ۲۰۱۶ که تب AI اصلاً به اندازه امروز داغ نبوده است، چند ویژگی هوش مصنوعی را همراه نسخه تحکیم‌شده سیری برای تلفنهای آیفون معارفه کرد. اکنون اگر نسخه تحکیم‌شده سیری نتواند به سؤالی جواب دهد، با اراعه لینکی از شما می‌خواهد برای دریافت جواب سؤالاتتان به ChatGPT مراجعه کنید. این شرکت مدتی پیش هم با معارفه Apple intelligence سروصدای بسیاری به پا کرد.